Vitamine A
Vitamine A vind je hier als retinylpalmitaat, retinylacetaat en als bètacaroteen, in capsules en druppels. We leggen uit welke vorm bij je past, waarom de dosering hier nauw luistert en hoe je slim combineert.Lees verder →
Filters
Beschikbaarheid
Merk
Vorm
Dieet
Prijs
Vitamine A supplementen: vormen, dosering en bovengrens
Vitamine A is een vetoplosbare vitamine. Je lichaam neemt het op met vet uit je eten en slaat het op in de lever. Je bouwt er dus een voorraad van op. Binnen ons aanbod vitamines is dit er een waarbij de bovengrens net zo belangrijk is als de dosering zelf. Vitamine A draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen, een normale huid en normale slijmvliezen.
Retinol en bètacaroteen zijn twee verschillende routes
Retinylpalmitaat en retinylacetaat zijn voorgevormde vitamine A. Je lichaam kan die vormen direct gebruiken. Bètacaroteen is de plantaardige voorloper: je lichaam maakt er zelf vitamine A van, en alleen zoveel als het nodig heeft. Die omzetting verschilt sterk per persoon. Bètacaroteen is daarom de rustige keuze voor dagelijks gebruik, retinol de gerichte keuze bij een aantoonbaar lage inname.
- Retinylpalmitaat en retinylacetaat: capsules en softgels, meestal in olie
- Bètacaroteen: vaak uit de alg Dunaliella salina, plantaardig
- Druppels op olie: handig als slikken lastig is of als je een lage dosis wilt afmeten
- Combinaties met vitamine D, E en K: alle vier vetoplosbaar, dus één inname bij een maaltijd
Waarom de dosering hier nauw luistert
Voorgevormde vitamine A hoopt zich op in je lichaam. Voor volwassenen ligt de aanvaardbare bovengrens op 3000 microgram per dag, alles bij elkaar opgeteld. Tel dus mee wat er al in je dagelijkse multivitamine en in levertraan zit. Lever is een uitschieter: honderd gram runderlever levert een veelvoud van de dagbehoefte. Bij bètacaroteen speelt dit niet, omdat je lichaam de omzetting zelf afremt.
Hoe wij vitamine A selecteren
We kijken naar drie dingen: de vorm, de dosering en de combinatie. Onze voorkeur gaat uit naar retinylpalmitaat of retinylacetaat in een olie, omdat vitamine A vet nodig heeft om opgenomen te worden. Producten waarvan de dagdosering boven de aanvaardbare bovengrens uitkomt, nemen we niet op. Wie plantaardig wil aanvullen, vindt bij ons bètacaroteen uit algen. We kopen rechtstreeks bij de merken in, elk product gaat langs ons complianceteam en onafhankelijke labs controleren steekproeven. Lees hoe wij selecteren.
Voor wie een los supplement zinvol is
De meeste mensen in Nederland halen genoeg vitamine A uit voeding: zuivel, ei, boter en oranje groenten. Een apart supplement is vooral logisch als je weinig of geen dierlijke producten eet, als je vetopname verstoord is, of als een zorgverlener een lage waarde heeft gezien. Eet je plantaardig, dan let je vaak ook op andere vetoplosbare vitamines, zoals de producten met vitamine D3. Verwacht geen verschil binnen een paar dagen. Bij een lage inname duurt het weken voordat de voorraad in de lever weer op peil is, en dat is precies waarom een lage, constante dosering hier beter werkt dan een hoge stoot.
Veelgestelde vragen
Wat doet vitamine A in het lichaam?
Vitamine A is een vetoplosbare vitamine die je lichaam opslaat in de lever. Volgens de goedgekeurde Europese claims draagt vitamine A bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen, een normale huid en normale slijmvliezen. Daarnaast draagt het bij tot de normale werking van het immuunsysteem, tot een normaal ijzermetabolisme en speelt het een rol bij het proces van celspecialisatie. Je krijgt het binnen als retinol uit dierlijke producten en als bètacaroteen uit gekleurde groenten.
Hoeveel vitamine A heb je per dag nodig?
De behoefte hangt af van leeftijd en levensfase. Onderstaande waarden gelden voor volwassenen. De waarden in internationale eenheden (IE) zijn omgerekend, waarbij 1 IE gelijkstaat aan 0,3 microgram retinol.
| Groep | Per dag (mcg) | Per dag (IE) |
|---|---|---|
| Mannen vanaf 19 jaar | 800 | 2.665 |
| Vrouwen vanaf 19 jaar | 680 | 2.265 |
| Zwanger | 800 | 2.665 |
| Borstvoeding | 1.300 | 4.330 |
| Bovengrens volwassenen | 3.000 | 10.000 |
Welke vorm van vitamine A kun je het beste kiezen?
Dat hangt af van je voeding en van wat je al slikt. Voorgevormde vitamine A werkt direct, bètacaroteen laat je lichaam zelf bepalen hoeveel het omzet.
| Vorm | Herkomst | Kenmerk | Past bij |
|---|---|---|---|
| Retinylpalmitaat | Synthetisch of dierlijk | Direct bruikbaar | Gerichte aanvulling |
| Retinylacetaat | Synthetisch | Direct bruikbaar | Capsules in olie |
| Bètacaroteen | Algen, planten | Omzetting op behoefte | Dagelijks, plantaardig |
| Levertraan | Vis | Ook vitamine D | Combinatiegebruik |
Slik je al een multivitamine, tel de vitamine A daarin dan mee.
Wanneer kun je vitamine A het beste innemen?
Neem vitamine A bij een maaltijd waar wat vet in zit, bijvoorbeeld bij het ontbijt met zuivel of bij de warme maaltijd. Vitamine A is vetoplosbaar en wordt met vet uit je eten meegenomen door de darm. Een capsule op een nuchtere maag levert dus minder op. Het tijdstip van de dag maakt verder niet uit. Regelmaat telt zwaarder: dagelijks een vaste dosis werkt beter dan af en toe een hoge.
Kun je te veel vitamine A binnenkrijgen?
Ja, bij voorgevormde vitamine A kan dat. Je lichaam slaat het op in de lever en scheidt het niet zomaar uit. Voor volwassenen geldt een aanvaardbare bovengrens van 3.000 microgram per dag, oftewel 10.000 IE. Dat is de optelsom van voeding, supplementen en levertraan samen. Lever is daarbij de grootste bron. Bij bètacaroteen speelt dit niet: je lichaam zet niet meer om dan het nodig heeft. Blijf daarom binnen de dosering op het etiket.
Mag je vitamine A gebruiken tijdens de zwangerschap?
De behoefte is tijdens de zwangerschap iets hoger, 800 microgram per dag. Tegelijk geldt het advies om voorzichtig te zijn met hoge doses voorgevormde vitamine A, en om lever en leverproducten te laten staan. Kies daarom geen los, hoog gedoseerd supplement met retinol, maar een product dat speciaal voor deze periode is samengesteld, zoals je vindt bij supplementen rond zwangerschap. Overleg bij twijfel met je verloskundige of arts.
Is bètacaroteen een volwaardig alternatief als je plantaardig eet?
Voor de meeste mensen wel, maar niet voor iedereen even goed. Je lichaam zet bètacaroteen om in retinol, en die omzetting is gemiddeld beperkt. Hoeveel je omzet hangt af van je darmwerking, je galproductie, het vet in je maaltijd en van erfelijke verschillen in het betrokken enzym. Eet je plantaardig, neem bètacaroteen dan bij een maaltijd met olie of noten. Merk je na enkele weken niets van je inname, dan is een kleine hoeveelheid voorgevormde vitamine A een logische aanvulling.













