Zwangerschap & kinderwens

Begin op het moment dat je zwanger wilt worden, dus zodra je stopt met voorbehoedsmiddelen. Je lichaam heeft ongeveer vier weken nodig om de folaatstatus op te bouwen, en de eerste weken na de bevruchting zijn juist de weken die tellen. Het advies loopt door tot tien weken zwangerschap. Een aanvullende inname van folaat verhoogt de folaatstatus bij de moeder. Een lage folaatstatus bij de moeder is een risicofactor voor de ontwikkeling van neuralebuisdefecten bij het zich ontwikkelende ongeboren kind. Dit gunstige effect geldt bij 400 microgram per dag, ten minste één maand vóór en tot drie maanden na de conceptie.

Beide werken, het verschil zit in gemak en controle. Een multivitamine voor zwangeren bevat foliumzuur en vitamine D in één tablet en is samengesteld met de vitamine A-grens in het achterhoofd. Losse producten geven je meer regie: je neemt precies wat je nodig hebt, vaak voor minder geld. De belangrijkste valkuil is dubbelen. Slik je een zwangerschapsmulti, neem er dan geen los foliumzuur of extra vitamine D bij. Kijk altijd op de achterkant hoeveel er per tablet in zit en hoeveel tabletten per dag mogen.

Alle drie verhogen je folaatstatus. Foliumzuur is de best onderzochte vorm en de vorm waarop het Nederlandse advies is gebaseerd. 5-MTHF is de actieve vorm en hoeft niet meer te worden omgezet, wat sommige mensen prettig vinden. Folaat uit voeding blijft de basis, maar levert onvoldoende voor deze periode.

Te veel vitamine A als retinol kan tijdens de zwangerschap schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Daarom geldt het advies om lever en leverproducten te beperken en om een supplement te kiezen dat speciaal voor zwangeren is samengesteld: daarin zit niet te veel vitamine A. Let op de ingrediëntenlijst en op namen als retinol, retinylacetaat en retinylpalmitaat. Bètacaroteen is een andere kwestie: dat zet je lichaam alleen om als het vitamine A nodig heeft. Neem een gewone multivitamine dus niet zomaar door in deze periode.

Dan is een supplement een logische aanvulling. De inname van DHA door de moeder draagt bij tot de normale ontwikkeling van de hersenen en de ogen bij de foetus en bij zuigelingen die borstvoeding krijgen. Dit gunstige effect geldt bij een dagelijkse inname van 200 mg DHA naast de aanbevolen 250 mg DHA en EPA voor volwassenen. Eet je vegetarisch of veganistisch, kies dan algenolie: die levert DHA zonder vis. Kijk in ons aanbod met EPA en DHA per capsule hoeveel DHA er werkelijk in zit, want dat verschilt sterk per product.

Voor mannen bestaat geen officieel Nederlands suppletieadvies zoals voor foliumzuur bij vrouwen. Twee stoffen hebben wel een goedgekeurde onderbouwing: zink draagt bij tot normale vruchtbaarheid en reproductie, en selenium draagt bij tot een normale spermatogenese. Dat is iets anders dan een belofte over zwanger worden. Veel producten voor mannen bevatten daarnaast een lange lijst extra ingrediënten zonder onderbouwing. Een eenvoudige multivitamine met zink en selenium in een normale dosering dekt dit al, samen met de bekende basis: niet roken, minder alcohol, genoeg slaap.

Begin dan alsnog, ook als je al een paar weken verder bent. Het opbouwen van je folaatstatus duurt ongeveer vier weken, dus eerder starten is beter, maar later starten is beter dan niet starten. Blijf tot tien weken zwangerschap doorgaan; langer doorgaan kan geen kwaad. Voor foliumzuur uit supplementen geldt een veilige bovengrens van 1.000 microgram per dag, ruim boven de aanbevolen 400 microgram. Slik je per ongeluk twee tabletten van 400 microgram op één dag, dan blijf je daar dus onder. Overleg bij twijfel met je verloskundige.