Welke vorm van antioxidanten kies ik?

Dat hangt af van wat je wilt aanvullen. Kies één stof met een duidelijke rol als je gericht wilt aanvullen, en een complex alleen als de doseringen per ingrediënt op het label staan. Vorm Kenmerk Past bij Vitamine C Goedgekeurde claim, wateroplosbaar Wie eenvoudig wil beginnen Q10 ubiquinol Beter opneembaar, duurder Vanaf ongeveer 40 jaar Q10 ubiquinon Stabiel, gunstiger geprijsd Wie prijs meeweegt Vitamine E natuurlijk d-alfa-tocoferol Wie voedingsvorm wil Breed complex Lage dosis per stof Alleen bij open label

Antioxidanten supplementen: vormen, dosering en keuze

Wat antioxidanten in het lichaam doen

Antioxidanten beschermen je cellen tegen oxidatieve schade. Die schade ontstaat door vrije radicalen: onstabiele deeltjes die vrijkomen bij normale processen in je lichaam. Van een beperkt aantal stoffen mag in Europa officieel worden gezegd dat ze bijdragen aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve schade. Dat zijn vitamine C, vitamine E, selenium, zink, koper, mangaan en riboflavine (vitamine B2).

Goedgekeurde claims en plantstoffen zonder claim

Naast die vitamines en mineralen vind je in ons aanbod voedingssupplementen plantstoffen en lichaamseigen stoffen: co-enzym Q10, resveratrol, quercetine, astaxanthine, alfa-liponzuur en luteïne. Voor deze stoffen heeft de Europese voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) geen claim goedgekeurd. Er loopt wel onderzoek, maar wij hangen er geen belofte aan. We vertellen liever wat er wel bekend is: welke dosering in studies is gebruikt en in welke vorm die is gegeven.

De vorm bepaalt hoeveel je opneemt

Bij antioxidanten zit het verschil vaker in de vorm dan in het aantal milligrammen op het label. Een paar voorbeelden uit onze selectie met co-enzym Q10 en de rest van deze collectie:

Q10: ubiquinol is de al gereduceerde vorm en wordt beter opgenomen dan ubiquinon. Ubiquinon is goedkoper en voor veel mensen genoeg.
Vitamine E: natuurlijke d-alfa-tocoferol gebruikt het lichaam efficiënter dan de synthetische dl-vorm. Mengsels met tocotriënolen liggen dichter bij vitamine E uit voeding.
Vetoplosbaar: Q10, astaxanthine en luteïne neem je beter op bij een maaltijd met wat vet.
Quercetine: wordt van zichzelf matig opgenomen. Daarom bestaan er vormen met fytosomen of met bromelaïne erbij.

Zo kiezen wij onze antioxidanten

We kijken naar drie dingen: de vorm, de dosering en of een combinatie logisch is. Een enkelvoudige vitamine C van 500 tot 1000 mg is voor de meeste mensen zinvoller dan een formule met vijftien plantextracten in sporenhoeveelheden. Daarom laten we brede antioxidant complexen met onleesbaar lage doseringen liggen. We kopen direct bij de merken, zonder tussenhandel, en elk product gaat langs ons compliance-team voordat het online komt. We testen zelf en onafhankelijke labs controleren steekproeven uit batches. Lees hoe wij merken en producten kiezen.

Voor wie deze collectie past

Groente, fruit, noten en thee blijven je belangrijkste bron. Een supplement vult aan waar je voeding tekortkomt, bijvoorbeeld weinig vitamine C in de winter of weinig selenium bij een plantaardig eetpatroon. Wees eerlijk over de verwachting: bescherming van cellen voel je niet, zoals je een goede nachtrust wel voelt. Wat je wel kunt doen, is een dosering kiezen die aansluit bij wat in onderzoek is gebruikt en die een paar maanden volhouden. Twijfel je waar je begint? Dan is een enkelvoudige stof met een duidelijke rol, zoals Vitamine C, een logischer start dan een breed complex waarvan je de dosering niet kunt controleren.

Antioxidanten zijn stoffen die je cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Die schade ontstaat door vrije radicalen: onstabiele deeltjes die vrijkomen bij gewone processen zoals ademen en bewegen. Je lichaam maakt zelf antioxidanten aan en haalt ze uit voeding. Bij een paar vitamines en mineralen is de rol wetenschappelijk vastgesteld: vitamine C, vitamine E, selenium, zink, koper, mangaan en riboflavine dragen bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve schade.

Eet je dagelijks groente, fruit, noten en volkoren, dan haal je de aanbevolen hoeveelheden meestal uit voeding. Een supplement is vooral logisch als je merkt dat een bepaalde stof structureel ontbreekt, bijvoorbeeld selenium bij plantaardig eten of vitamine C bij weinig verse producten. Ter vergelijking, de Nederlandse aanbevolen dagelijkse hoeveelheden voor volwassenen:

Stof	Vrouwen	Mannen
Vitamine C	75 mg	75 mg
Vitamine E	11 mg	13 mg
Selenium	70 mcg	70 mcg
Zink	7 mg	9 mg

Bron: Voedingscentrum

Dat hangt af van wat je wilt aanvullen. Kies één stof met een duidelijke rol als je gericht wilt aanvullen, en een complex alleen als de doseringen per ingrediënt op het label staan.

Vorm	Kenmerk	Past bij
Vitamine C	Goedgekeurde claim, wateroplosbaar	Wie eenvoudig wil beginnen
Q10 ubiquinol	Beter opneembaar, duurder	Vanaf ongeveer 40 jaar
Q10 ubiquinon	Stabiel, gunstiger geprijsd	Wie prijs meeweegt
Vitamine E natuurlijk	d-alfa-tocoferol	Wie voedingsvorm wil
Breed complex	Lage dosis per stof	Alleen bij open label

Vetoplosbare stoffen neem je bij een maaltijd met wat vet. Dat geldt voor co-enzym Q10, vitamine E, luteïne en astaxanthine. Zonder vet in de maaltijd neemt je darm er minder van op. Vitamine C is wateroplosbaar en kan op elk moment. Neem je een hoge dosis vitamine C, verdeel die dan over de dag: je lichaam kan per keer maar een beperkte hoeveelheid opnemen en plast de rest uit.

Dat kan, maar doe het met een reden. Een zinvolle combinatie is een stof die je uit voeding weinig binnenkrijgt plus een stof waarvan je de dosering bewust kiest. Wat we niet aanraden, is drie producten met deels dezelfde ingrediënten naast elkaar. Dan tel je zonder het te merken de zink of vitamine E uit meerdere potjes bij elkaar op. Kijk dus eerst wat je multivitamine al bevat en vul daarna gericht aan.

Wees hier eerlijk tegen jezelf: bescherming van cellen tegen oxidatieve schade is niets wat je voelt. Er is geen moment waarop je merkt dat het werkt. Wel meetbaar is de aanvulling zelf, bijvoorbeeld doordat je vitamine C of selenium weer op het aanbevolen niveau zit. Waar mensen soms wel verandering ervaren, is bij een tekort dat wordt opgeheven. Reken in dat geval op enkele weken tot maanden bij dagelijks gebruik.

Ja, meer is hier niet beter. Voor een aantal stoffen bestaan veilige bovengrenzen voor volwassenen, bedoeld voor de totale inname per dag uit voeding en supplementen samen.

Stof	Bovengrens per dag
Vitamine E	300 mg
Zink	25 mg
Selenium	255 mcg
Vitamine C	Geen grens vastgesteld

Bron: EFSA

Gebruik je bloedverdunners, overleg dan met je arts of apotheker voordat je hoge doseringen vitamine E gaat gebruiken. Ook bij chemotherapie of bestraling geldt: stem hoge doseringen antioxidanten eerst af met je behandelaar. Ben je zwanger of wil je zwanger worden, let dan op vitamine A: hoge doseringen retinol, en dus ook levertraan, worden in Nederland afgeraden tijdens de zwangerschap. Kies dan bij voorkeur een supplement dat speciaal voor zwangeren is samengesteld.