Valeriaan

Valeriaanwortel staat bij de Europese medicijnautoriteit EMA beschreven als kruid met een lange traditie van gebruik bij lichte spanning en bij moeite met inslapen. Dat is een regelgevende vaststelling van traditioneel gebruik, geen bewezen effect. Voor voedingssupplementen zijn de gezondheidsclaims van valeriaan door EFSA nog niet beoordeeld. Wij noemen daarom geen effecten die niet zijn goedgekeurd en beschrijven alleen wat je koopt en hoe mensen het gebruiken.

Er is geen vorm die voor iedereen beter is. Het verschil zit in dosering, gemak en smaak.

Let bij druppels en tinctuur op alcohol en op de uitgesproken smaak.

Volg altijd de dosering op de verpakking, want het extract verschilt sterk per product. In onderzoek naar de nachtrust wordt meestal 300 tot 600 mg wortelextract per dag gebruikt, ongeveer een uur voor het slapen gaan. Te vroeg innemen kan betekenen dat je het effect mist, te laat dat het nog niet is opgenomen. Hogere doseringen dan het onderzochte bereik gaven geen sterker resultaat, maar wel meer kans op sufheid.

Vaak langer dan mensen verwachten. Dit is de meest gestelde vraag op ervaringssites: iemand neemt één tablet op een slechte nacht en voelt niets. Valeriaan werkt niet als een slaapmiddel dat direct ingrijpt; het effect bouwt op bij regelmatig gebruik. Reken op twee tot vier weken dagelijks innemen voordat je een eerlijke conclusie kunt trekken. Merk je na die periode niets, dan is valeriaan waarschijnlijk niet jouw kruid.

Veel formules doen dat al: valeriaan met citroenmelisse, hop, passiebloem of melatonine. Wij nemen zo'n combinatie alleen op als elk ingrediënt in een zinnige hoeveelheid aanwezig is. Ga je zelf combineren, houd het dan overzichtelijk en verander één ding per keer, anders weet je niet waar een effect vandaan komt. Melatonine en valeriaan spelen een andere rol: melatonine hoort bij een verschoven dag-nachtritme, valeriaan bij tot rust komen.

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen wijst erop dat kruidenmiddelen met valeriaan een wisselwerking met medicijnen kunnen geven. Gebruik je kalmerende medicijnen, dan kan het kalmerende effect sterker worden. Gebruik je medicijnen, overleg dan eerst met je arts of apotheker. Valeriaan kan slaperig maken; rijd in dat geval niet en bedien geen machines. Combineer het niet met alcohol. Bijwerkingen zijn meestal mild, zoals misselijkheid of een onrustige maag.

Nee, niet zonder advies. Producten met valeriaan zijn doorgaans bedoeld voor volwassenen, en veel etiketten geven een minimumleeftijd van 12 of zelfs 16 jaar aan. Voor gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding is te weinig onderzoek beschikbaar, daarom wordt het afgeraden. Overleg in deze situaties met je huisarts, verloskundige of apotheker. Wij vermelden dit liever duidelijk dan dat je het pas op de achterkant van de verpakking leest.

Omdat de Europese beoordeling van botanische claims niet is afgerond. Claims voor kruiden als valeriaan staan in het EU-register nog als in behandeling, wat betekent dat ze wettelijk mogen worden gebruikt met een voorbehoud, maar niet zijn goedgekeurd door EFSA. Webshops zetten daar een sterretje bij, vaak zonder uit te leggen wat het betekent. Wij noemen liever de status zelf: valeriaan heeft een lange traditie, en het bewijs uit onderzoek is bescheiden en wisselend.