Kruiden & Planten
Ontdek supplementen met kruiden en planten: capsules, poeders, tincturen en gestandaardiseerde extracten. We leggen uit wat standaardisatie betekent, welke vorm bij je past en waar je op let bij medicijngebruik.Lees verder →
Filters
Kruiden & Planten
Beschikbaarheid
Merk
Vorm
Dieet
Prijs
Van gestandaardiseerd extract tot tinctuur: zo lees je het etiket
Kruiden en planten in supplementvorm heten officieel kruidenpreparaten. Ze worden gemaakt van één plantendeel: wortel, blad, bloem, bes of bast. Dat plantendeel bepaalt veel. Bij valeriaan en duivelsklauw gebruikt men de wortel, bij ginkgo biloba het blad. Binnen ons aanbod van alle voedingssupplementen is dit de groep waar het etiket het meest uitmaakt. Plantendeel, extractverhouding en gehalte werkzame stof vertellen je wat je echt in handen hebt.
Poeder, extract en tinctuur verschillen in concentratie
Ruw poeder is de gedroogde, gemalen plant. Een extract is geconcentreerder: het plantendeel gaat in water, alcohol of olie, en die vloeistof trekt de stoffen eruit. Staat er 4:1 op het etiket, dan is vier delen plant gebruikt voor één deel extract. Een tinctuur is zo'n extract op alcohol, dat je druppelt. Bij extracten van kurkuma zie je het verschil goed: gemalen kurkuma bevat ongeveer 2,5% curcuminoïden, een geconcentreerd extract tot 95%.
- Poeder: hele plant, lage concentratie, je hebt een grotere hoeveelheid nodig.
- Extract in capsule of tablet: vaste dosering per stuk, makkelijk vol te houden.
- Tinctuur of druppels: flexibel in te nemen, doseren is minder precies.
Gestandaardiseerd betekent een vast gehalte per dosis
Planten schommelen van nature. Grondsoort, weer en oogstmoment veranderen de samenstelling. Een gestandaardiseerd extract vangt dat op: de fabrikant garandeert een vast gehalte werkzame stof, bijvoorbeeld gestandaardiseerd op withanoliden bij Ashwagandha. Daarom werkt vrijwel al het onderzoek naar kruiden met gestandaardiseerde extracten: alleen dan is een dosering te herhalen. Een volspectrum-extract bewaart het volledige profiel aan plantenstoffen, maar zonder garantie over de hoeveelheden. Beide bestaan naast elkaar. De keuze hangt af van hoeveel zekerheid je wil over wat er in één capsule zit.
Zo kiezen wij kruiden en planten
We beoordelen elk kruid op drie punten: het gebruikte plantendeel, de extractvorm en de dosering per capsule. Ontbreekt een duidelijk gehalte op het etiket, dan weet je niet wat je binnenkrijgt, en dan nemen we het meestal niet op. We zijn merkneutraal en kopen direct bij de merken, zonder tussenhandel. Elk product gaat langs ons complianceteam, we testen zelf en onafhankelijke labs controleren batches steekproefsgewijs. Daarom laten we ook populaire kruiden liggen als de herkomst of de samenstelling onduidelijk blijft. Lees hoe wij merken en producten selecteren.
Wat je van kruiden mag verwachten
Veel gezondheidsclaims voor kruiden staan in Europa nog on hold: ze zijn ingediend, maar niet goedgekeurd. Daarom lees je bij ons weinig beloftes en meer over vorm, gehalte en herkomst. Wat we niet mogen claimen, claimen we niet.
Kruidenpreparaten zijn een aanvulling op je voeding, geen vervanging. Reken bij de meeste kruiden op twee tot drie weken dagelijks gebruik voordat je iets merkt, en op een effect dat je in je routine terugziet in plaats van van de ene dag op de andere. Begin met de dosering op het etiket en ga daar niet boven. Gebruik je medicijnen, dan is dit de groep waar overleg met je arts of apotheker echt zin heeft. Sint-janskruid, ginkgo biloba, knoflook, valeriaan en groene thee staan bekend om wisselwerking met medicatie. Het Voedingscentrum adviseert kruidenpreparaten uit voorzorg te laten staan tijdens zwangerschap en borstvoeding.
Veelgestelde vragen
Wat zijn supplementen met kruiden en planten precies?
Het zijn voedingssupplementen waarvan het hoofdingrediënt uit een plant komt, officieel kruidenpreparaten genoemd. Meestal wordt één plantendeel gebruikt: de wortel, het blad, de bloem, de bes of de bast. Dat deel gaat als poeder in een capsule of tablet, of wordt eerst tot een extract verwerkt. Bekende voorbeelden zijn valeriaan, knoflook, ginkgo en kurkuma. Ze vallen in Nederland onder de Warenwet, niet onder de wetgeving voor geneesmiddelen.
Wat betekent "gestandaardiseerd op 5%" op een etiket?
Dat het extract een vast, gecontroleerd gehalte van een bepaalde plantenstof bevat, in dit voorbeeld 5% van het gewicht van het extract. Planten schommelen namelijk per oogst en per batch in samenstelling. Met standaardisatie krijg je uit elke capsule dezelfde hoeveelheid werkzame stof. Dat is ook de reden dat wetenschappelijk onderzoek bijna altijd met gestandaardiseerde extracten werkt: zonder vast gehalte is een dosering niet te herhalen of te vergelijken.
Welke vorm kies ik: poeder, capsule of tinctuur?
Dat hangt af van hoe precies je wil doseren en hoe je het wil innemen.
| Vorm | Concentratie | Doseren | Past bij |
|---|---|---|---|
| Poeder | Laag, hele plant | Afmeten met maatschep | Smoothie of thee |
| Capsule met extract | Hoog en vast | Precies per capsule | Dagelijkse routine |
| Tablet | Hoog en vast | Precies, soms deelbaar | Grotere doseringen |
| Tinctuur of druppels | Wisselend | Minder precies | Wie geen pillen slikt |
Wil je weten wat je binnenkrijgt, kies dan een gestandaardiseerd extract in capsule of tablet.
Waarom staat er bij kruiden zo vaak een sterretje bij de werking?
Omdat veel gezondheidsclaims voor kruiden in Europa nog on hold staan. Ze zijn ingediend bij de Europese autoriteiten, maar nog niet goedgekeurd of afgewezen. Verkopers mogen die claims voorlopig gebruiken met een voorbehoud, vandaar het sterretje. Voor vitamines en mineralen bestaan wel goedgekeurde claims, voor de meeste plantenstoffen niet. Wij noemen daarom liever wat er in het product zit dan wat het zou doen.
Hoe lang duurt het voordat ik iets merk van een kruidensupplement?
Reken op twee tot drie weken dagelijks gebruik, en bij sommige kruiden langer. Kruiden werken zelden acuut: het gaat om een geleidelijke opbouw, niet om een direct effect. Houd de dosering op het etiket aan en verander niet steeds van product, want dan weet je niet wat wel of niet iets doet. Merk je na zes tot acht weken niets, dan is dit kruid of deze dosering waarschijnlijk niet de juiste keuze voor jou.
Kan ik kruidensupplementen combineren met medicijnen?
Soms wel, maar dit is de supplementgroep waar je het echt moet nakijken. Het RIVM stelde in opdracht van de NVWA een lijst op van kruiden waarbij wisselwerking met medicijnen mogelijk risico geeft, met onder andere sint-janskruid, knoflook, ginkgo biloba, supplementen met valeriaan, geelwortel en groene thee. Kruiden kunnen de werking van een medicijn versterken of verzwakken. Gebruik je medicatie, overleg dan eerst met je arts of apotheker en lees de waarschuwing op het etiket.
Mag ik kruidenpreparaten gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding?
Het Voedingscentrum adviseert om tijdens zwangerschap en borstvoeding uit voorzorg geen kruidenpreparaten en geen etherische oliën van kruiden te gebruiken. De reden is niet dat elk kruid schadelijk is, maar dat van veel kruiden te weinig bekend is over de samenstelling en de effecten in deze periode. Ook zijn sommige kruidensupplementen niet geschikt voor kinderen. Die waarschuwingen staan op het etiket. Bewaar supplementen altijd buiten bereik van kinderen.
Waar let ik op om een zuiver en veilig kruidenpreparaat te kiezen?
Kijk verder dan het woord natuurlijk. Planten kunnen van nature plantengifstoffen bevatten, zoals pyrrolizidine alkaloïden, die in een geconcentreerd preparaat sterk vertegenwoordigd kunnen zijn. Het Warenwetbesluit Kruidenpreparaten verbiedt daarom bepaalde planten, waaronder smeerwortel, kleinhoefblad en kruiskruid. Let op een etiket dat plantendeel, extractverhouding en gehalte noemt, op een herkenbare batchcode en op een merk dat batches laat testen op zware metalen. Twijfel je over een online aanbod zonder die informatie, koop het dan niet.
